Kwestia słownictwa armijnego [Lingwistyka]

[Piotr Romanow]

Imperium Nandyjskie przez znaczną część swojej v‑historii pozostawało krajem zależnym od Carstwa Brodryjskiego - od roku 1610 aż do 1924, kiedy powołano Nandyjską Socjalistyczną Republikę Radziecką, włączoną następnie w struktury Związku Radzieckiego. Kolejny okres pełnej zależności rozpoczął się w 1930 roku, gdy wszystkie republiki związkowe utraciły swoją autonomię. Stan ten trwał aż do wojny domowej w 2023 roku, która ostatecznie przerwała wielowiekową ciągłość brodryjskiej dominacji nad Nan Di.
 
W wyniku tych długotrwałych zależności politycznych i kulturowych znaczna część nandyjskiego słownictwa wojskowego, a także terminów technicznych i administracyjnych, zaczęła kształtować się dopiero pod wpływem Brodrii. Brak wcześniejszej rewolucji przemysłowej oraz ograniczony rozwój instytucji wojskowych sprawił, że wiele pojęć nie miało okazji powstać w sposób naturalny. Dlatego właśnie w języku nandyjskim pojawiła się duża liczba zapożyczeń z języka brodryjskiego, szczególnie w obszarze wojskowości, administracji i techniki - były one konsekwencją zarówno politycznej zależności, jak i braku własnych odpowiedników w okresach, gdy Imperium nie posiadało pełnej suwerenności.

Słownictwo militarne.
Tutaj warto zacząć od samego początku to jest słownictwo określające konkretne związki taktyczne, a także całe struktury armijne.

Armia - Armisma
Front - Frontmar
Okręg - Akrugmar
Korpus - Karpsmar
Dywizja - Divismar
Brygada - Brigmar
Pułk - Regmar
Batalion - Bataldar
Kompania - Rotma
Pluton - Vzoder
Drużyna/Sekcja - Otmer/Zvenar

Dowodzenie

Dowództwo - Kamdarved (trochę jak nasze rodzaj Hēved, Lufved i Zēved)
Sztab - Ștabma
Naczelny dowódca - Hohkamdar (czasami stosowane bardziej brodryjskie glavkamdar)
Dowódca jednostki - Kamdar (od brodryjskiego Kamandir)
Oficer - Lejtnater (ale również porucznik, kalka językowa jak szeregowy to stopień i określenie prostego żołnierza)
Podoficer - Serdater (ale również sierżant jw.) 
Szeregowy - Soldater

Dodatkowo jest jeszcze czasownik oznaczający dowodzenie: Kamadma.

[Piotr Romanow]

Dobrze trochę bardziej otwarty post. Nie tylko dla pracowników akademii, lecz dla wszystkich obywateli Imperium Nandyjskiego. Wchodzimy w proces formowania naszych Sił Zbrojnych na nowo, prowadzi je nasz dotychczasowy Wielki Marszałek Dex. Co prawda już jedynie jako honorowy obywatel i historyczny dowódca, nie mniej bardzo ważna persona w naszym państwie, bowiem fundator tego państwa. 

Przechodząc do meritum powstała poważna potrzeba, aby przysiąść do naszego słownictwa armijnego, a także do zwyczajnego nazewnictwa. Z mojego realowego zamiłowania do języków wschodnich, a także ich armii proponuję, aby okręty nazywać do momentu nadania im imion po prostu "proktis" czyli w mowie wspólnej "projekt". 

Przykładowo
 Okręt podwodny - Proktis 226

Oczywiście nie jestem fanem nazywania okrętów podwodnych dlatego one byłby ciągle nazwane projektem i dostawałyby później skrót od nazwy okręt podwodny N(esakorab)-120, N-24, N-15 itd. 

Nesakorab (Nesa - pod + korab - okręt)

Pojawia się problematyka nadawania klas okrętów? Jak to widzicie, czy będziemy im nadawać nazwy od zwierząt? I byłby Korab klass "Lyjon" - Okręt Klasy "Lew" oczywiście potem im imiona i byłby Lotniskowiec imieniem stolicy itd.

Zapraszam do dyskusji!
@Borys Zamycki @Andrzej Ordyński @Markus Feliks @Vratislav Vondráček @Reza I Pahlavi @Ronon Dex

[Reza I Pahlavi]

Bardzo ciekawe zagadnienie i chętnie się nad nim pochylę. Myślę, żeby zapytać moich wschodnich przyjaciół, to może z tego wyjść coś naprawdę wyjątkowego. Oczywiście, znam stanowisko na temat języków realowych, ale mogę zapytać kogo trzeba, bo mamy do wyboru dialekt kantoński, mandżurski, chiński, tybetański, mongolski, japoński, perski, język podobny do tybetańskiego, zwany Nuosu, używany w Syczuanie oraz języki w Junnanie, a może nawet arabski. Ogólnie, dysponujemy niezłą euroazjatycką paletą nazewnictwa. Grunt, żeby się w tym wszystkim nie pogubić i będzie dobrze.P.S Warto zapytać Ronona, co myśli.

[Piotr Romanow]

Nie miałem na myśli debatowania nad konkretnym nazewnictwem np. jak będzie statek, bo nad tym pracuję już od jakiegoś czasu. Bardziej zależy mi na formule nazywania konkretnych okrętów.

Wyżej zaproponowałem, aby okręty były nazywane Projektami z numerkami. Potem jak zostaną np. to łodzie podwodne to będą nazywały się N-12, N-13 etc.
Natomiast zastanawiam się nad tym jak nazywać inne okręty. Jak już zostaną wciągnięte do służby. Czy dalej będzie to projekt xxx, czy nadamy mu klasę?

Przykładowo
Okręt Projekt 2137 -> Okręt Klasy "Mewa"

Oczywiście później nadawanie im imion wyglądałoby na zasadzie SMS "Bismarck" (Seiner Majestät Schiff). Oczywiście imiona okrętów zależałyby od tego jaki to jest okręt czy będzie to Lotniskowiec, czy Niszczyciel etc. 

Co do flot opracowałem na ten moment tyle:
Polski    Nandyjski
okręt    korab    
mały okręt / kuter    ewkorab   
fregata    fregisa   
korweta    karvas   
niszczyciel    najkinar 
krążownik    kriser    
pancernik    Șarvar   
lotniskowiec    aerokorab   
okręt podwodny    nesakorab    
baza morska    korabark    
port wojenny    zēvhavna  
flota    flot  
flotylla    ewflot 
dywizjon    divisjar    
dywizja    divismar    
grupa    grupr   
obiekt    objektis  


Tutaj zaproszę jeszcze do dyskusji nad utworzonym słownictwem. @Borys Zamycki pewnie jak się pojawi zajrzy i się wypowie.

[Ronon Dex]

Dobrze trochę bardziej otwarty post. Nie tylko dla pracowników akademii, lecz dla wszystkich obywateli Imperium Nandyjskiego. Wchodzimy w proces formowania naszych Sił Zbrojnych na nowo, prowadzi je nasz dotychczasowy Wielki Marszałek Dex. Co prawda już jedynie jako honorowy obywatel i historyczny dowódca, nie mniej bardzo ważna persona w naszym państwie, bowiem fundator tego państwa. 

Skoro mogę, to parę propozycji do rozważenia przez nandyjczyków...

gevtar (G) - karabin

mingevtar (M) - karabinek (bo minkud to mały)

konegevtar (KG) - karabin maszynowy (bo maszyna to koneasema)

vehkud konegevtar (VKG) - ciężki karabin maszynowy (słowo ciężki było w słowniku)

leghkud konegevtar - (LKG) lekki karabin maszynowy 

universakud konegevtar - (UKG) uniwersalny karabin maszynowy

konemingevtar (KM) - karabinek maszynowy

vatkar - (V) pistolet (był w słowniku)

konevatkar (KV) - pistolet maszynowy

***

grenar - granat

grentar (GR) - granatnik 

zarpenterkud grentar (ZGR) - granatnik przeciwpancerny

***

darter - działo

arter - armata

harter - haubica

arharter - armatohaubica

merter - moździerz

***

penter - pancerz

zarpenterkud (ZP) - przeciwpancerny (od walczący z pancerzem)

surpentekoner (S) - czołg (od pełzająca pancerna maszyna)

***

otkar - odrzut

zivotkar - bezodrzutowy (wolny od odrzutu)

zarpenterkud darter (ZPD) - działo przeciwpancerne

zivotkar darter (ZD) - działo bezodrzutowe


Brakuje Wam słów oznaczających ruch i prędkość (np. szybki, wolny), brak słowa samochód - nie chcę mieszać, a trzeba stworzyć np. słowo "samobieżny"

[Ronon Dex]

Skoro nie krzyczy   - to jeszcze trochę propozycji:

automerkud - automatyczny

automegevtar (AG) - karabin automatyczny

automeminegevtar (AM) - karabinek automatyczny

***

zeker - celownik

kaugelahmakub zeker - celownik optyczny (od dalekowidzący)

tikakevaler - tłumik

***

patrar - nabój

skoter - pocisk

hulsa - łuska

***

skoterar - pocisk kierowany

rokkera - rakieta

rokkerkud - rakietowy

skoterokkerkud (SR) - pocisk rakietowy

skoterokkerarkud - kierowany pocisk rakietowy

gonzaskoterokkerkud (GSR)- samonaprowadzający się pocisk rakietowy (dosłownie myślący pocisk rakietowy)

zarpenterkud skoterar (ZSR) - przeciwpancerny pocisk kierowany

***

farmakud darter (FD) - działo samobieżne (dosłownie jeżdżące)

farmakud arharter (FAH) - armatohaubica samobieżna

farmakud merter (FM) - moździerz samobieżny


***

brakuje słowa "człowiek" jest tylko sprawiedliwy człowiek, ale rdzenia człowiek nie mogę wyłowić... samo "ar"?

rober - robot

roberkud - robotyczny… w znaczeniu bezzałogowy - wiem przekombinowane, albo inaczej:

meskar - załoga (bo nie znalazłem czegoś takiego)

jemeskar - bezzałogowy (dosłownie niezałogowy)

jemeskar aerokoneasemar (JAK) - UAV (bezzałogowa maszyna latająca)

jemaskar surkoneasemar (JSK) - UGV (bezzałogowa pełzająca maszyna)

[Piotr Romanow]

brakuje słowa "człowiek" jest tylko sprawiedliwy człowiek, ale rdzenia człowiek nie mogę wyłowić... samo "ar"?

człowiek to "dar" w języku nandyjskim. W słowniku jest zapisane jako osoba/człowiek. 

Jeżeli się nie mylę i Borys mnie nie poprawi mamy słowa typu wolny tj. zivabkud

Słownictwo bardzo mi pasuje. Co prawda z tych braków już podrzucam najważniejsze.

leghkud - lekki
leghkes - lekko

greikud - szybki
greikes - szybko

universakud - uniwersalny

avta/farmavta - auto/samochód tutaj słowo samochód wyszło z połączenia auta i samobieżnego tj. wyżej zrobił to Ronon.

[Ronon Dex]

Słownictwo bardzo mi pasuje. Co prawda z tych braków już podrzucam najważniejsze.

leghkud - lekki
leghkes - lekko

greikud - szybki
greikes - szybko

universakud - uniwersalny

Poprawiłem w poście by nie było bałaganu.

Dorzucam jeszcze kilka pomysłów:

farmavta - samochód (wg. tego co podałeś)

farmavta penterkud (FP) - samochód pancerny

teverkud farmavta (TF) - samochód ciężarowy (dosłownie transportowy)

istankes - bezdroże (bo istan to droga)

istankeskud farmavta (IF) - samochód terenowy (dosłownie bezdrożny)
 

***

roter - koło

cingulera - gąsienica


***

tevma - transportować

tever - transport

teverkar - transporter

teverkar penterkud (TP) - transporter opancerzony

roterkud teverkar penterkud (RTP) kołowy transporter opancerzony 

cingulerkud teverkar penterkud (CTP) gąsienicowy transporter opancerzony 

***

marsaraioda- piechota

zarkud taverkar marsaraiodaf (ZTM) - bojowy wóz piechoty (dosłownie bojowy transporter piechoty)

[Piotr Romanow]

Na razie nie zapalam się z terminologią lotnictwa. @Borys Zamycki pewnie będzie chciał wrzucić swoje poprawki, a nie chce go zasypywać kolejnymi słowami do zweryfikowania. Nie mniej kawał super roboty. Słownictwo wojskowe i ogólnie nasze urosło o kilkanaście słów.

[Borys Zamycki]

Bardzo cieszy mnie, że język nandyjski zyskuje coraz większą popularność i wzbogaca się o wojskową terminologię i przy okazji o słowa ogólnego zastosowania. Serdecznie dziękuję wam Panowie, a zwłaszcza Tobie, Ronon, że dołączyłeś do naszego językotwórczego projektu.

Jeżeli chodzi o moje uwagi, to nie ma tego aż tak dużo, bo tworzenie słownictwa od zera jest generalnie obarczone mniejszym ryzykiem konieczności poprawek niż pisanie tekstów. Jednak pozwolę sobie na drobne poprawki:

Armia - Armismā
Kompania - Rotmā
Sztab - Ștabmā

Wyjaśnienie: Końcówka -ma w nandyjskim jest końcówką bezokolicznika, dlatego proponuję, by rzeczowniki takiej końcówki nie miały. Podwojenie ostatniego "a" (ma -> mā) załatwi sprawę.

grupa - grupir

Wyjaśnienie: Pozwoliłem sobie dodać "i" na końcu, bo zbitek spółgłosek "pr" na końcu wyrazu jakoś mi nie pasował do nandyjskiego.

universkud konegevtar - (UKV) uniwersalny karabin maszynowy

Wyjaśnienie: Skróciłem przymiotnik "uniwersalny" o jedną samogłoskę.

z̦arpenterkud grentar (ZGR) - granatnik przeciwpancerny
z̦arpenterkud (ZP) - przeciwpancerny (od walczący z pancerzem)
z̦arpenterkud darter (ZPD) - działo przeciwpancerne
z̦arpenterkud skoterar (ZSR) - przeciwpancerny pocisk kierowany
z̦arkud taverkar marsaraiodaf (ZTM) - bojowy wóz piechoty (dosłownie bojowy transporter piechoty)

Wyjaśnienie: Jeżeli faktycznie odwołujemy się tu do nandyjskiego słowa z̦arcma (walczyć), to pododawałbym tu na początku nandyjskie "ż".

jemaskar șuzkoneasemar (JSK) - UGV (bezzałogowa pełzająca maszyna)

Wyjaśnienie: Tu też bym dodał nandyjski znak, jeżeli odwołujemy się do nandyjskiego șuza (czyli pełzanie).

penterkud farmavta (PF) - samochód pancerny
penterkud teverkar (PT) - transporter opancerzony
roterkud penterkud teverkar (RPT) - kołowy transporter opancerzony
cingulerkud penterkud teverkar (CPT) - kołowy transporter opancerzony

Wyjaśnienie: Kwestia szyku. W nandyjskim przymiotnik idzie przed rzeczownikiem.

jeistanā - bezdroże (bo istan to droga)
jeistanakud farmavta (JF) - samochód terenowy (dosłownie bezdrożny)

Wyjaśnienie: Końcówki -kes używamy do przysłówków. Poza tym, dodałem to je- na początku, żeby był element zaprzeczenia.

Wszystko wrzucę do naszego ogólnego słownika, kwestia 1-2 dni.

[Ronon Dex]

universkud konegevtar - (UKV) uniwersalny karabin maszynowy

Moja pomyłka przy skrótach - powinno być UKG (poprawiłem u siebie, podobnie jak LKG i VKG)
 

cingulerkud penterkud teverkar (CPT) - kołowy transporter opancerzony

Też moje przeoczenie przy kopiowaniu... CPT = gąsienicowy transporter opancerzony.
 

Jeżeli faktycznie odwołujemy się tu do nandyjskiego słowa z̦arcma (walczyć), to pododawałbym tu na początku nandyjskie "ż".

Jasne... po prostu kombinowałem to w notatniku i dla uproszczenia stosowałem klasyczny alfabet.
 

jeistanā - bezdroże (bo istan to droga)
jeistanakud farmavta (JF) - samochód terenowy (dosłownie bezdrożny)

Wyjaśnienie: Końcówki -kes używamy do przysłówków. Poza tym, dodałem to je- na początku, żeby był element zaprzeczenia.

No cóż teoria gramatyki to nie jest moja mocna strona - po 40 latach od matury ze łba kompletnie wywietrzało​​... musiałem sobie wygooglać co to ten przysłówek... 

Ronon, że dołączyłeś do naszego językotwórczego projektu.

Lekka przesada... ot po prostu jak mam pomóc z kwestiami wojskowymi to potrzeba stworzyć pewne nazewnictwo dla opracowania oznaczeń sprzętu.

Wszystko wrzucę do naszego ogólnego słownika, kwestia 1-2 dni.

A ten słownik to mógłby działać tez jako polsko-nandyjski? Bo łatwiej się szuka czego jeszcze brakuje jak po polsku jest alfabetycznie... chyba, że tak działa, a ja to przeoczyłem?

[Borys Zamycki]

Lekka przesada... ot po prostu jak mam pomóc z kwestiami wojskowymi to potrzeba stworzyć pewne nazewnictwo dla opracowania oznaczeń sprzętu.

Doceniam, że stawiasz na adaptację terminologii do miejscowych warunków. Znajdź mi drugi taki język mikronacyjny, który by liczył kilkadziesiąt terminów wojskowych.

A ten słownik to mógłby działać tez jako polsko-nandyjski? Bo łatwiej się szuka czego jeszcze brakuje jak po polsku jest alfabetycznie... chyba, że tak działa, a ja to przeoczyłem?

Głównym celem tego słownika jest pokazanie znaczeń nandyjskich słów. A ponieważ znaczenia te nie pokrywają się zawsze w 1:1 ze znaczeniami polskich słów, to obok wielu nandyjskich słów masz podane nawet 2-3 polskie odpowiedniki, tak by uwidocznić drobne różnice w znaczeniu.

Przykładowo - mam słowo "șepatkud", które oznacza "domniemany, domyślny, milczący". Wszystko to zmieściłem w jednym wierszu. Gdybym chciał stworzyć typowy słownik polsko-nandyjski, to musiałbym utworzyć aż 3 wiersze na jedno nandyjskie słówko: "domniemany - șepatkud", "domyślny - șepatkud", "milczący - șepatkud".

Teoretycznie można zrobić sortowanie alfabetyczne w kolumnie z polskimi słowami, ale to i tak niewiele pomoże w przypadku nandyjskich słów, do których przypisano po kilka polskich odpowiedników lub tam, gdzie nie ma jednego polskiego odpowiednika, np. "wykazać się odwagą - vattma"

Oczywiście wiem, że takie podejście może być problemem, gdy tłumaczysz z polskiego na nandyjski. Dlatego jeżeli chcesz wyszukiwać według polskich słów, to zdecydowanie polecam użyć CTRL+F i wpisywać polskie słowo lub skorzystać z funkcji "znajdź i zamień". Ja tak robię, gdy tłumaczę coś z polskiego na nandyjski.

[Ronon Dex]

Dlatego jeżeli chcesz wyszukiwać według polskich słów, to zdecydowanie polecam użyć CTRL+F i wpisywać polskie słowo lub skorzystać z funkcji "znajdź i zamień". Ja tak robię, gdy tłumaczę coś z polskiego na nandyjski.

Wiem, że tak można... bo tak wyszukiwałem. Tylko wiesz... jak chcesz stworzyć słowo i czegoś szukasz to w wyszukiwarce musisz wpisać dokładnie to czego szukasz, ale jak sam wiesz to samo może mieć wyrazy bliskoznaczne. Dlatego moim zdaniem opcja z sortowanie wg polskich słów by nie zaszkodziło. Bo im tych słów więcej tym trudniej wyszukać cokolwiek.
 

Przykładowo - mam słowo "șepatkud", które oznacza "domniemany, domyślny, milczący". Wszystko to zmieściłem w jednym wierszu. Gdybym chciał stworzyć typowy słownik polsko-nandyjski, to musiałbym utworzyć aż 3 wiersze na jedno nandyjskie słówko: "domniemany - șepatkud", "domyślny - șepatkud", "milczący - șepatkud".

No i tak byłoby najlepiej... ale wiem, że to wydłuża czas pracy nad słownikiem.

Znajdź mi drugi taki język mikronacyjny, który by liczył kilkadziesiąt terminów wojskowych.

A i pewnie przynajmniej drugie tyle jeszcze trzeba zrobić...  

[Borys Zamycki]

Wiem, że tak można... bo tak wyszukiwałem. Tylko wiesz... jak chcesz stworzyć słowo i czegoś szukasz to w wyszukiwarce musisz wpisać dokładnie to czego szukasz, ale jak sam wiesz to samo może mieć wyrazy bliskoznaczne. Dlatego moim zdaniem opcja z sortowanie wg polskich słów by nie zaszkodziło. Bo im tych słów więcej tym trudniej wyszukać cokolwiek.

Jak hasła są ułożone alfabetycznie według polskich odpowiedników, to też musisz dokładnie wiedzieć, jakiego polskiego słowa szukasz. I dlatego właśnie obok jednego nandyjskiego słowa jest często wymienionych nawet kilka polskich odpowiedników. Jeden użytkownik wpisze sobie w wyszukiwarce słowo "skąpić", drugi "szczędzić", trzeci "żałować", i każdy z nich zostanie skierowany do nandyjskiego czasownika "njuc̦ma". W dodatku ten trzeci użytkownik popatrzy na wypisane obok polskie synonimy i będzie wiedział, że "njuc̦ma" oznacza "żałować", ale nie w sensie "odczuwać żal", tylko "być skąpym".

W każdym razie, powstanie polsko-nandyjskiego słownika wymagałoby tak naprawdę, bym stworzył drugi słownik, bo z nandyjsko-polskiego słownika nie mogę zrezygnować. Obawiam się, że przy obecnym stanie naszego języka, byłaby to robota na dobrych kilkanaście dni + dwa razy więcej roboty w przyszłości, przy aktualizowaniu zasobu słownictwa.  Może się kiedyś tego podejmę, ale na pewno nie tu i teraz.
 

A i pewnie przynajmniej drugie tyle jeszcze trzeba zrobić...  

Nie od razu Wieczne Miasto zbudowano. I tak mamy już całkiem niezły zasób.

[Ronon Dex]

Obawiam się, że przy obecnym stanie naszego języka, byłaby to robota na dobrych kilkanaście dni

Przesadzasz... kopiujesz do arkusza Excela i każesz posortować. Zostaje poprawić tylko te linie, gdzie słowo nandyjskie odpowiada 2-3 słowom polskim.

Ale OK... nie zawracam głowy, bo coś takiego to sobie sam w pół godziny mogę zrobić (liczę z poprawkami tych podwójnych znaczeń), jak będę znowu coś z wojskowości nandyjskiej kombinował.